eye

База данных «Человек года Витебщины»

type your text for first image here

База данных «Человек года Витебщины»

База данных «Прыдзвінскі край: гісторыя і сучаснасць»

type your text for second image here

База данных «Прыдзвінскі край: гісторыя і сучаснасць»

База данных «Художники Витебщины»

type your text for 4th image here

База данных «Художники Витебщины»

База данных «Афганистан. Без права на забвение»

type your text for 5th image here

База данных «Афганистан. Без права на забвение»

База данных «Каталог подписных изданий»

type your text for 7th image here

База данных «Каталог подписных изданий»
  • anons-3D
  • anons-Kirpichenok
banner-90-years-library-2019
banner-Bykov-2019

Віцебскай вобласці – 80 год

Vicebskaj-voblasci-80
 

У 2018 годзе спаўняецца 80 год Віцебскай вобласці.

Ад блакітных азёр Браслаўшчыны і хваёвых бароў Расоншчыны да пойменных лугоў Дубровеншчыны і льняных плантацый Аршаншчыны, ад дуброў Пастаўшчыны да бярозавых гаеў Лёзненшчыны – на сотні кіламетраў з поўначы на поўдзень, з захаду на ўсход раскінулася Віцебшчына на тэрыторыі плошчай больш за 40000 квадратных кіламетраў.

Віцебская вобласць – самы паўночны рэгіён Беларусі, размешчаны ў сярэднім цячэнні Заходняй Дзвіны і вярхоўях Дняпра. На поўначы да межаў вобласці падступае старажытная Пскоўская зямля, на паўночным захадзе – Латвія і Літва. На захадзе і паўднёвым захадзе Віцебшчына мяжуе з Мінскай і Гродзенскай абласцямі, на поўдні – з Магілёўскай. На ўсходзе моцна паціскаюць руку беларусам жыхары Смаленшчыны.

 

Адміністрацыйна-тэрытарыяльна Віцебская вобласць дзеліцца на 21 раён. Абласны цэнтр – горад Віцебск. Найбуйнейшыя гарады – Орша, Полацк, Наваполацк. Сёлета горад Наваполацк абраны культурнай сталіцай Беларусі-2018.

У склад вобласці ўваходзіць 28 гарадскіх пасёлкаў, 247 сельскіх саветаў, 6517 сельскіх населеных пунктаў.

У Віцебскай вобласці пражываюць 1187983 чалавек, 72,88 % насельніцтва жывуць у гарадах, 85,14 % насельніцтва складаюць беларусы.

 

Падчас стварэння СССР (1922) тэрыторыя вобласці ўваходзіла ў склад Віцебскай губерні РСФСР. У 1924 годзе асноўная частка губерні (тая, што цяпер у Віцебскай вобласці) была перададзена Беларускай ССР.

Віцебская вобласць была створана 15 студзеня 1938 года на падставе Закона СССР ад 15 студзеня 1938 года «Аб змяненні і дапаўненні арт. арт. 22, 23, 26, 28, 29, 49, 70, 77, 78 і 83 Канстытуцыі (Асноўнага Закона) СССР».

2 чэрвеня 2009 года Віцебская вобласць, апошняй з рэгіёнаў Беларусі, набыла свой герб і сцяг. За аснову сучаснага герба быў узяты герб Віцебскай губерні 1856 года.

 

Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны Віцебск з'яўляўся самым буйным культурным і прамысловым цэнтрам вобласці.

Да вайны ў вобласці было сканцэнтравана каля 40 % усёй апрацоўчай, тэкстыльнай прамысловасці рэспублікі.

3 ліпеня 1941 года ў Віцебску было эвакуіравана 37 асноўных прадпрыемстваў горада: станкабудаўнічыя заводы імя Камінтэрна і Кірава, трыкатажныя фабрыкі імя КІМ і Клары Цэткін, льнопрадзільная фабрыка «Дзвіна» і інш.

У 60–70 гады ХХ ст. у вобласці пабудавана шмат буйных сучасных заводаў: каляровых тэлевізараў, бялкова-вітамінных канцэнтратаў, «Эвістар», «Шкловалакно», керамзітавага жвіру, мэблевая фабрыка «Заря», Віцебскі домабудаўнічы камбінат, вытворчыя аб'яднанні «Нафтан», «Палімір», «Маналіт», «Электравымяральнік», «Оршабудматэрыялы» і многія іншыя. На карце вобласці з'явіліся новыя гарады, якія сталі буйнымі прамысловымі цэнтрамі Беларусі: Наваполацк і Новалукомль.

Сёння Віцебская вобласць – высокаразвіты прамысловы і сельскагаспадарчы рэгіён Беларусі. Прадукцыя прадпрыемстваў вобласці экспартуецца больш як у 40 краін свету.

 

Унікальныя флора і фауна, вялікая колькасць помнікаў прыроды і запаведных мясцін, прыгажосць краявідаў, багатыя культурныя традыцыі і гістарычныя спадчына – гэта ўсё Віцебшчына.

Прырода шчодра адарыла Віцебшчыну лясамі, багатымі лугамі, мудрагелістай мазаікай азёр, паўнаводнымі рэкамі. Віцебская вобласць уваходзіць у еўрарэгіён «Азёрны край». Тут знаходзіцца больш за 2800 азёр, больш за 500 рэк. Лес займае больш за трэць тэрыторыі вобласці – каля 60 % яе прыпадае на векавыя хвойныя лясы.

Асноўная роля па захаванню біялагічнай і ландшафтнай разнастайнасці, абароне месцапражыванняў жывёл і раслін, у тым ліку і відаў, уключаных у Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь і спісы міжнародных канвенцый, належыць асабліва ахоўным прыродным тэрыторыям: запаведнікам, нацыянальным паркам, заказнікам і помнікам прыроды.

Сістэма асабліва ахоўных прыродных тэрыторый Віцебскай вобласці ўключае: Бярэзінскі біясферны запаведнік, 2 нацыянальных паркі – «Браслаўскія азёры» і «Нарачанскі» (часткова), 25 заказнікаў і 76 помнікаў рэспубліканскага значэння, 60 заказнікаў і 162 помнікі мясцовага значэння. Самымі буйнымі заказнікамі рэспубліканскага значэння з'яўляюцца – «Чырвоны Бор» у Расонскім раёне, «Казьянскі» у Шумілінскім раёне, «Асвейскі» у Верхнядзвінскім раёне, «Ельня» ў Мёрскім раёне. Агульная плошча асабліва ахоўных тэрыторый Віцебскай вобласці – 381100 га.

 

Прыдзвінскі край – калыска асветнікаў і гуманістаў, сусветна вядомых дзеячаў культуры і мастацтва, таленавітых мастакоў і пісьменнікаў, кампазітараў і музыкантаў, даследчыкаў і вынаходнікаў.

Віцебская зямля славіцца імёнамі, якія складаюць гонар славянскай і сусветнай культуры: мастакі Язэп Драздовіч, Марк Шагал, Міхаіл Савіцкі, Іван Хруцкі, скульптары Заір Азгур, Андрэй Бембель, пісьменнікі і паэты Пятрусь Броўка, Васіль Быкаў, Рыгор Барадулін, Уладзімір Караткевіч, фізік Жарэс Алфёраў, выдатны беларускі неўролаг Ігнацій Антонаў, вынаходнік, канструктар Павел Сухі, кампазітары Анатоль Багатыроў і Марк Фрадкін, гісторык музыкі, тэатра Іван Салерцінскі, акцеры Яроменка, Генадзь Гарбук і іншыя.

 

Віцебская вобласць мае багатую культурную спадчыну – больш за 3000 помнікаў археалогіі, гісторыі, культуры і архітэктуры. У вобласці 27 музеяў, 2 тэатры, філармонія.

Віцебшчына – радзіма знакамітага міжнароднага фестывалю мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску».

Штогод у Полацку праходзіць Міжнародны фестываль старадаўняй і сучаснай камернай музыкі, у якім прымаюць удзел вядучыя музычныя салісты і калектывы Беларусі і еўрапейскіх краін. Фестываль дорыць гледачам незабыўныя музычныя сустрэчы ў канцэртнай зале Сафійскага сабора.

З 1993 года ў Дуброўне праводзіцца фестываль песні і музыкі Падняпроўя Расіі, Беларусі і Украіны «Дняпроўскія галасы ў Дуброўне». За гады свайго існавання фестываль перарос межы горада, вобласці, рэспублікі і стаў спачатку рэгіянальным, а ў 2004 годзе – міжнародным. Традыцыйна ў ім бяруць удзел творчыя калектывы Віцебскай, Магілёўскай і Гомельскай абласцей Беларусі, Чарнігаўскай вобласці Украіны і Смаленскай вобласці Расіі.

Міжнародная навукова-практычная канферэнцыя «Шагалаўскія чытанні» праводзіцца ў Віцебску штогод з 1992 года. Ва Ўсесаюзных Шагалаўскіх чытаннях прынялі ўдзел дзясяткі даследчыкаў з Беларусі, Расіі, Украіны, Францыі, Вялікабрытаніі, Швейцарыі, ЗША, Ізраіля, Германіі, Латвіі і іншых краін. Мастацтвазнаўцы, гісторыкі і архівісты прадстаўляюць на канферэнцыі даклады, артыкулы і даследаванні, звязаныя з жыццём і творчасцю Марка Шагала і тым уплывам, які мастак аказаў на сусветную культуру і гісторыю.

Музычна-спартыўны фестываль у г. Браславе «VIVA BRASLAV» у рамках міжнароднага праекта «Бэла Дзвіна» збірае ўдзельнікаў з памежных раёнаў Беларусі, Літвы і Латвіі. Парусная рэгата, заплывы на байдарках і пляжны валейбол, конкурс маладых выканаўцаў і рок-канцэрты – ўсё гэта «VIVA BRASLAV».

Сафійскі сабор як музей гісторыі архітэктуры і канцэртная зала ўваходзіць у склад Нацыянальнага Полацкага гісторыка-культурнага музея-запаведніка. Канцэртная зала ў Сафійскім саборы дзейнічае з 1983 года. Тут штогод праходзіць Міжнародны фестываль арганнай музыкі «Званы Сафіі». У праграме фестывалю як класічныя творы, так і творы сучасных кампазітараў Беларусі, блізкага і далёкага замежжа. «Званы Сафіі» – адзіны ў Беларусі фестываль арганнай музыкі.

Міжнародны музычны фестываль імя І. І. Салярцінскага праводзіцца ў Віцебску штогод, пачынаючы з 1989 года. У рамках фестывалю праходзяць музычныя канцэрты, выставы, тэатральныя пастаноўкі, кінапаказы.

Міжнародны фестываль сучаснай харэаграфіі ў Віцебску праводзіцца з 1987 года. IFMC ад «моладзевага эстраднага танца» эвалюцыянаваў да статусу культурнай падзеі Беларусі. У Віцебску штогод выступаюць і ўдзельнічаюць у конкурсе аматарскія і прафесійныя калектывы сучаснай харэаграфіі Беларусі, Расіі, Украіны, Малдовы, Літвы, Латвіі, Эстоніі, Польшчы, Францыі, Германіі, Галандыі, Японіі, Кітая, Ізраіля.

 

Рэалізацыя дзяржаўнай інфармацыйнай палітыкі ў Віцебскай вобласці ажыццяўляецца праз электронныя і друкаваныя сродкі масавай інфармацыі. Друкаваныя СМІ прадстаўлены дзяржаўнымі і недзяржаўнымі выданнямі. У вобласці выдаюцца 25 дзяржаўных газет. У горадзе адкрыты карэспандэнцкія пункты рэспубліканскіх газет «Звязда», «СБ. Беларусь сегодня», «Рэспубліка», «Беларуская ніва», «Народная газета», інфармацыйных агенцтваў БелТА, АТН, рэспубліканскага радыё, АНТ, агенцтва «Інтэрфакс» і шэрагу іншых рэспубліканскіх СМІ.

Дзяржаўнае радыёвяшчанне прадстаўлена абласным радыё, 21 праграмай раённага і гарадскога радыёвяшчання. Высокая доля грамадскіх радыёпраграм тлумачыцца тым, што большая іх частка – гэта рэгіянальнае радыё, у якасці заснавальнікаў выступаюць мясцовыя органы ўлады.

На тэрыторыі вобласці дзейнічаюць 5 недзяржаўных FM-станцый, выходзяць 3 недзяржаўныя тэлепраграмы («Арт Відэа» – г. Віцебск, «Скіф» – рэгіянальныя студыі ў Віцебску, Оршы, Полацку, «Квант» - г. Полацк) і 14 аператараў кабельнага тэлебачання. Выходзяць у эфір 4 дзяржаўныя тэлепраграмы: «Віцебскае тэлебачанне, «У эфіры Лепельская тэлепраграма»), «Вектор ТВ», «Поставы-ТВ».

Рэгіянальныя СМІ Віцебскай вобласці актыўна рыхтуюцца да святкавання 80-годдзя Віцебскай вобласці. Напярэдадні юбілейнай даты на старонках выданняў і ў эфіры тэле- і радыёканалаў выйдзе серыя творчых праектаў пра выбітных людзей, якія ўславілі паўночны рэгіён у краіне і свеце.

 

Да 80-годдзя заснавання Віцебскй вобласці распрацаваны  План мерапрыемстваў бібліятэк вобласці да 80-годдзя заснавання Віцебскй вобласці.

 

Віцебская абласная бібліятэка распрацавала цыкл мерапрыемстваў, прымеркаваных да 80 годдзя Віцебскай вобласці:

arrow літаратурна-музычная вечарына «Альманаху "Дзвіна: Віцебшчына літаратурная" – 60!»;

arrow краязнаўчая гадзіна «Віцебск і Віцебская вобласць»;

arrow гадзіна краязнаўства «Витебск в годы войны»;

arrow краязнаўчае падарожжа «Память в камне и бронзе»;

arrow прэзентацыя базы даных «Человек года Витебщины»;

arrow прэзентацыя серыі выданняў Аркадзя Падліпскага «Биография витебского дома»;

arrow літаратурна-музычная вечарына «Вялікай Перамозе прысвячаецца...»;

arrow прэзентацыя зборніка матэрыялаў III навукова-практычнай канферэнцыі «Віцебскі край»

arrow літаратурнае свята «Табе, мой краю родны: пісьменнікі-лаўрэаты літаратурнай прэміі імя Петруся Броўкі – Віцебшчыне»;

arrow міжнародная навукова–практычная канферэнцыя «Віцебскі край», прысвечаная 80-годдзю з часу ўтварэння Віцебскай вобласці.

 

Супрацоўнікамі аддзела краязнаўчай літаратуры і бібліяграфіі на працягу года будзе падрыхтаваны цыкл выстаў пад назвай «Віцебскай вобласці – 80 год»:

arrow «Віцебская вобласць: вехі гісторыі»;

arrow «Віцебская вобласць: эканамічнае развіццё рэгіёна»;

arrow «Віцебская вобласць: прыродныя рэсурсы і ахова навакольнага асяроддзя»;

arrow «Віцебская вобласць: турыстычнымі маршрутамі»;

arrow «Віцебская вобласць: культура рэгіёна»;

arrow «Помнікі гісторыі і культуры Віцебшчыны».

 

Выкарыстаныя матэрыялы сайтаў

arrow https://ru.wikipedia.org/wiki/Витебская_область

arrow https://ru.wikipedia.org/wiki/Витебская_губерния

arrow https://ru.wikisource.org/wiki/Законы_СССР

arrow http://evitebsk.com

arrow http://old.beleuroregion.by

arrow https://braslavpark.by

arrow http://fest-sbv.by/

arrow https://vivabraslav.by/

arrow http://chagal-vitebsk.com

arrow http://pridvinie.vlib.by/