галоўная  >  прыдзвінскі край  > шумілінскі раён > вядомыя Ўраджэнцы краю > выдатныя і знакамітыя людзі >

 

 

ПУЗІКАЎ ПЁТР ДЗМІТРЫЕВІЧ нарадзіўся 20 снежня 1919 года ў весцы Падоры былога Сіроцінскага раёна ў простай сялянскай сям’і. Пра вялікую навуку ён не марыў — хацелася быць ваенным і ён ім стаў, скончыўшы адпаведнае вучылішча. Але ў дзеючай арміі ваяваць не давялося. 3 пачаткам Вялікай Айчыннай вайны кіраваў на радзіме падпольнай групай, якая летам 1942 года цалкам улілася ў партызанскі атрад імя Варашылава Сіроцінскай (да лютага 1943 года) брыгады. Праз месяц яго прызначаюць начальнікам штаба атрада, дзе Пятру Пузікаву давялося не толькі распрацоўваць планы аперацый супраць акупантаў, але і самому ў іх удзельнічаць. А яны часта праходзілі на ўчастках Бешанковічы-Лепель, Шуміліна-Бешанковічы, Ула-Обаль, Лоўжа-Ула. Атрад вёў абарончыя баі ў раёне бешанковіцкіх весак Шавурына, Дворнікі.

Пасля вызвалення тэрыторыі Беларусі Пётр Дзмітрыевіч становіцца слухачом Рэспубліканскай партыйнай школы пры ЦК КПБ і адначасова студэнтам Белдзяржуніверсітэта, якія скончыў адпаведна ў 1948 і 1949 гадах. Напачатку працаваў прапагандыстам, загадчыкам арганізацыйна-інструктарскага аддзела Сіроцінскага райкама партыі, загадчыкам аддзела прапаганды і агітацыі Ульскага райкама КПБ. Менавіта работа на Ульшчыне садзейнічала таму, што яго тут прыкмецілі і прызначылі лектарам Віцебскага абкама КПБ. Толькі пасля заканчэння ў 1955 годзе Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК КПСС Петр Дзмітрыевіч акунаецца ў навуку. І па-сапраўднаму: у 1955-57 гадах ён выкладае філасофію ў Мінскім інстытуце народнай гаспадаркі імя Куйбышава, у 1957-63 гадах працуе навуковым супрацоўнікам Інстытута філасофіі і права АН БССР, у 1963-67 гадах зноў у Інстытуце народнай гаспадаркі. Тут становіцца старшым выкладчыкам, дацэнтам.

У 1967 годзе Петр Дзмітрыевіч Пузікаў — намеснік галоўнага рэдактара Беларускай Энцыклапедыі, праз пяць гадоў узначальвае Інстытут філасофіі і права Акадэміі навук БССР. У 1968 годзе ён паспяхова абараніў доктарскую дысертацыю, на наступны год стаў прафесарам.

Асноўнае месца ў навуковай дзейнасці беларускага вучонага-філосафа займала даследаванне праблем дыялектычнага матэрыялізму, філасофскіх пытанняў прыродазнаўства, метадалогіі навуковага спазнання лагічнай структуры ведаў і шматлікіх іншых пытанняў. Пётр Дзмітрыевіч Пузікаў з'яўляецца аўтарам амаль сотні навуковых работ. Некаторыя з іх змешчаны ў кнігах, аўтарам якіх быў сам.

Актыўны прапагандыст філасофскай думкі і навукі ў цэлым Пузікаў быў не менш вопытным і высокакваліфкаваным выкладчыкам, таленавітым вучоным, клапатлівым выхавацелем філасофскіх кадраў для вышэйшых навучальных устаноў рзспублікі.

Петр Дзмітрыевіч выдатна праявіў свае арганізатарскія здольнасці пры стварэнні творчага калектыву першай у краіне Беларускай Энцыклапедыі, а яшчэ выключную аддачу справе, за якую ён нёс персанальную адказнасць.

20 лютага 1977 года пасля працяглай хваробы П.Д. Пузікаў памёр.

Мужнасць і адвага партызана адзначана ордэнамі Айчыннай вайны I і II ступеняў, медалямі, а адданасць навуцы і ўклад у яе — Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР, Дзяржаўнай прэміяй БССР, званнем заслужанага дзеяча навукі БССР.

 

ЛІТАРАТУРА

1. Крачкоўскі, А. Заслужаны дзеяч навукі / А. Крачкоўскі // Зара (Бешанковічы). -  2002. - 24 снеж. - С. 3.            

2. Петр Дмитриевич Пузиков // Память: историко-документальная хроника Шумилинского района / редкол.: И.П. Шамякин [и др.]. – Мн., 1985. – С. 514.

3. Пузиков Пётр Дмитриевич // Республика Беларусь : энциклопедия : в 6 т. / редкол.: Г.П. Пашков [и др.]. – Мн., 2008. – Т. 6. – С. 327.

 

ВЫДАТНЫЯ І ЗНАКАМІТЫЯ ЛЮДЗІ

© ГУ "Витебская областная библиотека им. В. И. Ленина", 2006 – 2009